Burdur Dron Fotogrametri & Şantiye 3D Haritalama Rehberi

Burdur'un zorlu (kireçtaşı ve mermer) dağları, Bucak Harita Bürosu (Mermer) Maden Ocakları, Salda (Yeşilova Harita Bürosu) göl havzası ve Tefenni Harita Bürosu (Tarımsal) ovalarıyla kaplı devasa coğrafyası; klasik (insan gücüne dayalı, yaya olarak sırıkla yapılan) harita üretiminin hem aylar sürdüğü hem de mermer ocakları (uçurumlar) gibi harita personeli için ölümcül tehlikeler barındırdığı olağanüstü zorlu bir sahadır. Binlerce hektarlık bu dev (ve sarp) maden (veya orman) arazilerinin elde ölçümü; Mermer şirketi patronlarına, madencilere ve OSB yatırımcılarına çok büyük zaman (ve milyonlarca lira hakediş maliyeti) kaybettirmekteydi. Ta ki Burdur maden ve inşaat sektöründe çığır açan o teknoloji gelene kadar: Dron (İnsansız Hava Aracı - İHA) Fotogrametrisi ve 3D Lidar (Lazer) Haritalama devrimi.

Özel (mühendislik kalibreli) sensörlü (Lidar Lazer/4K Kameralı) Harita Dronları, Bucak mermer ocakları semalarında veya Gölhisar Harita Bürosu vadilerinde (otonom / sürücüsüz olarak) uçar. Saniyede yüzbinlerce Lazer (Lidar) sinyali fırlatarak veya binlerce HD (georeferanslı) fotoğraf çekerek havadan devasa "Büyük Veri" toplar. Burdur Merkez Harita Bürosu ofisteki güçlü bilgisayarlarda işlenen bu verilerle; hatasız, santimetrik 3 Boyutlu (3D) Nokta Bulutları, Arazi Eğim (DTM/DSM) Modelleri ve Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (Uydu) Haritaları üretilir.

1. Burdur (Bucak/Salda) Dron (İHA) Fotogrametrisinin Profesyonel Kullanım Alanları

Burdur coğrafyası (ve yoğun madencilik), dron teknolojisini sadece "düğün videosu çekmekten" çıkarıp, milyarlık projelerin resmi (Kübaj/Hakediş) mekanizmasına dönüştürmüştür:

• Bucak Mermer Ocakları 3D (Stok ve İstihsal) Takibi: Bucak'taki dev mermer ocaklarında ana şirketler (ve ruhsat sahipleri) harita dronlarıyla aylık periyodik (düzenli) uçuşlar yaptırır. Dağdan kesilerek alınan dev blok mermerlerin (istihsal hacmi) ve pasa (atık/moloz) döküm sahalarının hacmi, dron yazılımı üzerinden "Eski Zemin ile Son Zemin" 3D modelleri çakıştırılarak kusursuzca (Kübaj olarak) denetlenir. Devlete (MAPEG) verilecek yıllık imalat (üretim/stok) haritaları Dron ile santim şaşmadan raporlanır.
• Salda Gölü (ÖÇK) Sit Sınırları ve Ekolojik Planlama: Yeşilova (Salda) çevresindeki Özel Çevre Koruma (ÖÇK) projelerinde, gölün su çekilme (kıyı kenar) limitleri ve bitki (orman) dokusu dronlarla haritalanır. Oraya yapılacak (ahşap yürüme yolları vb.) doğa projeleri tamamen bu 3D Dron (Ortofoto) haritalarının üzerine, ekosisteme sıfır zarar verecek şekilde (ağaçlar 3D modellenerek) çizilir.
• Tefenni / Çavdır Harita Bürosu Tarım (Ceviz/Gül) Multispektral Analizi: Geniş tarım alanlarında özel Kızılötesi (Multispektral) dron kameralarıyla "Bitki Sağlık İndeksi (NDVI)" çekimleri yapılır. Hastalık veya kuraklık (su) stresi başlayan ekin/ağaç bölgeleri dronun "Kırmızı Renk" ile tespit ettiği GPS koordinatlarıyla nokta atışı (sadece oraya ilaç/su verilerek) erkenden kurtarılır. Rekolte artışı sağlanır.

2. Profesyonel Burdur Dron Haritalama (YKN) İş Akışı Nasıl Uygulanır?

MAPEG'e (Maden İşleri), DSİ'ye veya Burdur Belediyesine sunulacak "Resmi ve Kanuni Dron Uçuşları", reklam dronlarıyla (manuel) uçurulmaz. 4 katı (mühendislik) yasal kuralı vardır:

1. Yer Kontrol Noktası (YKN / Target) Atımı: Dronun gökyüzünden çekeceği 3D modelin, gerçek dünyadaki yasal (ITRF) tapu koordinatlarına "Santim şaşmadan" kilitlenebilmesi için; topoğraflar araziye çıkıp "Siyah-Beyaz" çapraz brandalar (YKN) serer ve bunların tam merkezini (TUSAGA-Aktif) uydu cihazıyla bağlar (Koordinatlandırır). YKN atılmayan dron haritası devlette "Oyuncak (Geçersiz)" hükmündedir.
2. Otonom Uçuş (Grid Lidar/Kamera Rotaları): Harita mühendisi (SHGM Lisanslı İHA Pilotu), mermer ocağının sarp (kademeli) topoğrafyasını tabletine girip uçuş (Bindirme) algoritması yazar. Dron sürücüsüz (otonom) kalkıp tüm ocağı (basamakları) milim milim tarayıp geri döner.
3. Photogrammetry ve Nokta Bulutu İşleme: Çekilen bu binlerce veri (Lazer/Fotoğraf), ofiste güçlü bilgisayarlara yüklenir. Milyarlarca piksel 3 boyutlu birleştirilip, yerdeki YKN (Siyah/Beyaz) noktalara kilitlenerek "Georeferanslama (Konumlandırma)" işlemi tamamlanır.
4. Mühendislik (Hakediş/Stok) Teslimi: Maden firmasına (Proje sahibine); Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (.TIF), 3D Nokta Bulutu (.las) ve AutoCAD (Netcad) programlarında rahatça imalat (stok) hesabı yapılabilecek Çıplak Zemin (DTM) haritası sunulur.

3. Hafriyat ve Mermer Pasa Hakediş Sırrı: Dron Kübaj (Hacim) Hesabı

Bucak OSB'de dev bir fabrika temeli veya dağda bir maden dekapajı (pasa kazısı) başlattınız. Dağı delip (kazıp) taşıyan hafriyat (taşeron) kamyonlarına "Göz kararı" (kamyon sayarak) mı ödeme yapacaksınız? Dron öncesi bu ilkel yöntem şirketleri haksız kazanca ve iflasa (kavgalara) sürüklüyordu. Artık harita mühendisi ilk kepçe vurulmadan önce "Tabii Zemin (Hiç Dokunulmamış)" dron uçuşu yapar. Kazı (veya mermer bloğu alma) dönemi bitince "Son Zemin (Ayna/Basamak)" dron uçuşu yapılır. Bilgisayar bu iki devasa 3D modeli (eskisi ve yenisi) üst üste koyar (farkını alır) ve aradan kaybolan (veya döküm sahasına doldurulan) hafriyatın/mermerin miktarını Metreküp (m3) bazında "Kuruşu Kuruşuna" E-İmzalı Hakediş Raporuyla teslim eder. Taşerona ödeme sadece bu bilimsel/matematiksel gerçeğe göre yapılır.

4. Sarp (Ulaşılmaz) Ormanlık Vadilerde "LİDAR Dron" Mucizesi

Burdur'un (Ağlasun Harita Bürosu, Altınyayla Harita Bürosu gibi) devasa sık ormanlık (çam/ardıç) veya sarp dağ yamaçlarında bir yol veya gölet (baraj) yapacaksanız "Standart (Normal Fotoğraf Kameralı)" dronlar ASLA İŞE YARAMAZ. Çünkü normal dron kameraları, o sık ormanın "En üst ağaç tepelerini (yapraklarını)" gerçek zemin (toprak) zanneder. Haritayı havada çıkarır (Yol havada asılı kalır). Sık bitki örtüsünün olduğu sarp alanlarında dünya çapında tek geçerli bilimsel harita yöntemi: DRON LİDAR (Lazer) teknolojisidir. Drona takılan Lidar sensörü havadan saniyede yüzbinlerce (lazer) ışını fırlatır, bu ışınlar yaprakların boşluklarından geçerek gerçek (alttaki) toprağa vurup (sekip) geri döner. Lidar yazılımı tüm o koca ormanı sanki hiç yokmuş gibi sanal olarak temizler ve mühendise "Kusursuz Çıplak Toprak (Arazi) Haritası - DTM" verir. Burdur Özel İdare, DSİ (Gölet) ve Orman projeleri SADECE bu Lidar (Lazer) teknolojisiyle onaylanmaktadır.

5. Sıkça Sorulan Sorular (Burdur Dron Haritalama ve Kübaj)

Soru: Bucak'ta mermer ocağımız var (dekapaj başladı). Bizim patronun (Hobi/Düğün) dronu var, drone uçurmayı bilen ofis boy'a haftada bir video/fotoğraf çektirip, bu görüntüleri Netcad'e atıp şantiye hafriyat (Kübaj) hakediş haritası olarak (taşerona ödeme yapmak için) kullanabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle kullanamazsınız! Reklam (Hobi) dronlarının GPS algılayıcıları "Metrelerce (3-10 metre)" hata (sapma) payına sahiptir. Şantiyeye (ocağa) "Yer Kontrol Noktası (YKN)" (Siyah/Beyaz brandalar ve GNSS uydu ölçümü) atılmadan çekilmiş o süslü (Hobi) fotoğrafları sadece "Güzel Bir Görüntüdür", içinde hiçbir yasal/matematiksel (Z/Yükseklik) katsayısı barındırmaz. O reklam fotoğraflarıyla (bindirmesiz) maden (stok/kübaj) hesabı yaparsanız; taşeron firmaya (Kübaj tamamen yanlış/kabarık çıkacağından) milyonlarca lira FAZLA (veya eksik) ödeme yaparak şirketi zarara uğratırsınız (Mahkemelik olursunuz). MAPEG (Maden İşleri) ve DSİ sadece SHGM "Ticari İHA-1/2" yetkili ve Harita (SHKM) Ofislerinin Georeferanslı (Mühendislik YKN'li) dron uçuş raporlarını (Plankote/Kübaj) resmi ve kanuni imalat belgesi olarak kabul eder.

Burdur Merkez, Bucak, Gölhisar, Yeşilova, Tefenni, Karamanlı Harita Bürosu, Çavdır, Ağlasun, Altınyayla, Kemer Harita Bürosu ve Çeltikçi Harita Bürosu ilçelerindeki; MAPEG Mermer (Ocak/Stok/İstihsal) dron haritalamaları, şantiye (kübaj) hakediş takipleri, Salda (Sit) orman Lidar taramaları ve OSB hafriyat (hacim) hesapları için sitemizdeki uzman Burdur Dron ve Harita Mühendislik (SHKM) ofisleriyle iletişime geçerek milyonluk maden (şantiye) projelerinizi milimetrik (lazer) şeffaflıkla güvenceye alabilirsiniz.

8. Göller Yöresinde Batimetrik (Su Altı) Dron (Lidar) Teknolojileri

Salda veya Burdur Gölü çevresinde, iskele, su alma yapısı veya ekolojik araştırmalar (su çekilmesi analizleri) yapılacağı zaman, sadece karadan uçan dronlar değil; göl tabanını da (ses dalgalarıyla veya yeşil Lidar ile) tarayabilen Batimetrik Haritalama dronları (veya insansız su üstü araçları) devreye girer. Bu sayede gölün (kıyının) hem üst hem de alt topoğrafyası (Derinlik Plankotesi) kusursuzca (milimetrik) modellenmiş olur.