Şabanözü Harita Bürosu ve Yakınkent OSB'nin dev (Ağır Sanayi/Lastik/Silah) fabrikalarından, Ilgaz Harita Bürosu ve Çerkeş Harita Bürosu'in sarp (Orman/KAF) dağlarına, Kızılırmak Harita Bürosu ve Çankırı ovasının uçsuz bucaksız tarım alanlarından (ve Tuz Mağaralarından) uzanan Çankırı coğrafyası; klasik (insan gücüne dayalı, sırıkla veya lazer cihazla günlerce/aylarca yaya olarak yapılan) harita üretiminin hem inanılmaz uzun sürdüğü hem de otoyol/dağlık/dev maden sahalarında harita (topoğraf) personeli için ölümcül (kaza) riskler barındırdığı zorlu bir (Büyük Vadi) sahasıdır. Binlerce hektarlık bu dev sanayi, maden (Bentonit/Kaya Tuzu) ve orman arazilerinin sadece (1-2 kişilik) insan gücüyle (adım adım) ölçülmesi; OSB yatırımcılarına, Maden Şirketlerine ve Çankırı (Karayolları/DSİ) Kurumlarına çok büyük zaman (ve milyonlarca lira hakediş/kübaj zararı) yaşatmaktaydı. Ta ki Çankırı sanayi, maden ve ormancılık sektöründe (büyük bir çığır açan) o dev teknoloji sahaya inene kadar: Dron (İnsansız Hava Aracı - İHA) Fotogrametrisi ve 3D Lidar (Lazer) Haritalama devrimi.
Özel (haritacılık / mühendislik kalibreli) sensörlere (Sık Orman Delici Yeşil Lidar Lazer / 4K Multispektral Kamera) sahip dev (Endüstriyel) Dronlar, Yakınkent OSB semalarında, Ilgaz ormanlarında veya Çankırı (Kaya Tuzu/Bentonit) maden/taş ocaklarında (otonom / sürücüsüz, bilgisayar yazılımlı) uçar. Gökyüzünden saniyede yüzbinlerce (ağaç delici) Lazer (Lidar) sinyali fırlatarak veya on binlerce HD (ITRF-Koordinatlı) yüksek çözünürlüklü (Bindirmeli) fotoğraf çekerek havadan inanılmaz bir "Büyük Veri (Big Data)" toplar. Çankırı ofisindeki özel (süper/iş istasyonu) bilgisayarlarda işlenen bu devasa verilerle; hatasız, santimetrik 3 Boyutlu (3D) Nokta Bulutları, Arazi Eğim (DTM/DSM) Modelleri ve Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (Uydu/Kadastro) Haritaları üretilir.
1. Çankırı Dron (İHA) Fotogrametrisi ve Lidar'ın Profesyonel (Mühendislik) Kullanım Alanları
Çankırı'nın (ve büyük sanayi/maden projelerinin) devasa boyutu, dron teknolojisini sadece "düğün/emlak manzarası çekmekten" çıkarıp, milyarlık (altyapı, maden ve fabrika) projelerinin resmi (Kübaj/Hakediş ve Planlama) mekanizmasına dönüştürmüştür:
- Çankırı (Tuz/Bentonit) Maden, Taş ve Kömür Ocakları 3D Stok (Kübaj) Taramaları: Merkez Harita Bürosu, Şabanözü, Ilgaz veya Kurşunlu Harita Bürosu bölgelerindeki dev maden (Kaya Tuzu, Bentonit, kömür/taş) ocaklarında arazinin (ve çıkarılan madenin / pasa-stokun) hacim (kübaj) hesabı; periyodik (aylık) uçurulan Dron (3D) modellerinin (Örn: Geçen Ayın Dron Modeli - Bu Ayın Dron Modeli) bilgisayarda üst üste çakıştırılmasıyla (%100 doğru hakediş / net üretim olarak) çıkarılır. MAPEG'e (Devlete / Maden İşleri Genel Müdürlüğüne) verilecek resmi (ruhsat) üretim (istihsal) raporları dron ile milim milim kanıtlanır. (Devasa ocaklarda manuel/sırıklı ölçüm hakedişlerde büyük kayıplara/kavgalara yol açarken, Dron bu kavgayı santimetrik bitirir).
- Ilgaz ve Çerkeş Ormanları "Lidar" Mucizesi (Ağaç Altı Zemin Haritası): Ilgaz Dağı Milli Parkı (veya Çerkeş) ormanlık alanında; kaybolmuş eski yollar, yeni gölet (DSİ) projeleri veya enerji (GES/RES) iletim yolları yapılacağında, "Normal (Kameralı) Dronlar" ASLA işe yaramaz. Çünkü standart dron kamerası ormanın "Çam tepelerini (yapraklarını/dallarını)" zemin (toprak) zanneder. Sık bitki örtülü (orman) alanlarda dünya çapında tek geçerli harita (ölçüm) teknolojisi DRON LİDAR (Lazer) sensörüdür. Dron havadan (saniyede 300.000) lazer atar, bu lazerler orman (yaprak/çam) boşluklarının arasından süzülerek (aşağıdaki) gerçek toprağa (zemine) vurur ve (sekip) döner. Harita yazılımı o dev ormanı (ağaçları) sanki arazide hiç yokmuş (traşlanmış) gibi sanal olarak temizler ve harita mühendisine (ve DSİ/Orman Bölgeye) kusursuz "Çıplak Toprak (DTM)" Zemin haritası verir.
- Şabanözü ve Yakınkent OSB Fabrika Çatı (GES) Modelleme ve Karayolları (Koridor) Uçuşları: Çankırı-Ankara (veya Kastamonu) Otoyol bağlantıları (koridoru) yapılırken yüzlerce kilometrelik şerit uçak/dronla (Lidar) taranır. Kamulaştırılacak (istimlak) araziler ve viyadük ayakları bu (santimetrik) 3D model üzerinden tasarlanır. Aynı şekilde Yakınkent/Şabanözü OSB'lerde 80.000 m2'lik fabrikaların (Güneş Paneli - GES kurulumu için) dev çatılarının eğimleri ve gölgelenme (baca/havalandırma) analizleri Dron fotogrametrisiyle kusursuzca (çatıya çıkma riski olmadan) projelendirilir.
2. Profesyonel Çankırı Dron Haritalama (YKN) İş Akışı Nasıl Uygulanır?
Devlete (MAPEG, Karayolları, DSİ) veya Çankırı OSB (Belediye) idarelerine sunulacak "Resmi ve Kanuni (Hakediş/Proje) Dron Uçuşları", (Hobi/Market/Film) dronlarıyla (joystick ile manuel) uçurulmaz. 4 katı (mühendislik) yasal evresi vardır:
- Yer Kontrol Noktası (YKN / Hedef Target) Tesisi: Dronun gökyüzünden çekeceği 3D haritanın (ve milyarlarca piksel resmin), gerçek dünyadaki (Tapunuzdaki/E-devletteki) yasal (Uzay/ITRF) koordinatlara "Santim şaşmadan" kilitlenebilmesi (oturması) için; topoğraflar (uçuş öncesi) dev araziye çıkarak "Siyah-Beyaz" çapraz brandalar (YKN) serer ve bunların tam merkezini (TUSAGA-Aktif) uydu cihazıyla 3 boyutlu ölçer. YKN (yer istasyonu) atılmadan çekilen dron haritası (resmi) devlet kurumlarında "Hükümsüz/Dekor/Geçersiz" kabul edilir.
- Otonom Uçuş (Grid Lidar/Kamera Uçuş Rotaları): Harita mühendisi (SHGM Yetkili/Lisanslı İHA-1/2 Pilotu), maden ocağının (veya OSB'nin) topoğrafyasını tabletine (yazılımına) girip otonom uçuş (Yüzde 80 Bindirme / Çapraz Tarama) algoritması yazar. Dron sürücüsüz (otomatik) kalkıp tüm sahayı (tarla sürer gibi) milim milim tarayıp üssüne (kalktığı noktaya) geri döner.
- Photogrammetry ve Nokta Bulutu (Big Data) İşlenmesi: Çekilen binlerce veri (Lazer verisi / 4K Fotoğraf), Çankırı ofisteki (Yüksek Ram'li, Özel ekran kartlı) iş istasyonlarına yüklenir. Milyarlarca piksel 3 boyutlu birleştirilip, yerdeki YKN (Siyah/Beyaz) noktalara kilitlenerek "Georeferanslama (Koordinatlandırma/Konumlandırma)" işlemi tamamlanır.
- Mühendislik (Kübaj/Proje) Teslimi: Maden (veya İnşaat/Mimar) firmasına; Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (.TIF), 3D Nokta Bulutu (.las/.xyz) ve AutoCAD (Netcad / Civil 3D) programlarında rahatça mimari (ve üretim/hafriyat) hesabı yapılabilecek Çıplak Zemin (DTM) veya Yüzey (DSM) 3D modeli (E-imzalı raporla) teslim edilir.
3. Hafriyat ve Maden Pasa Hakediş Sırrı: Dron Kübaj (Hacim) Hesabı
Çankırı Merkez'de dev bir Kentsel Dönüşüm (Rezidans) temeli (ve devasa otopark çukuru) kazmaya veya Kurşunlu'da dev bir maden (dekapaj/pasa) sahası açmaya başladınız. Yüzlerce hafriyat kamyonuna "Göz kararı" (veya kantar fişi/kamyon seferi sayarak) mı milyonlarca lira hakediş (para) ödeyeceksiniz? Dron öncesi (manuel/sırıklı ölçüm) bu ilkel (ve hataya çok açık) yöntem şirketleri devasa (eksik/fazla hakediş) zararlarına (ve taşeron kavgalarına/mahkemelerine) sürüklüyordu. Artık Çankırı Harita (SHKM) ofisi ilk kepçe (dozer) sahaya (ocağa) girmeden önce "Tabii Zemin (Hiç Dokunulmamış İlk Ham Hali)" dron uçuşu yapar. Kazı (temel hafriyatı veya aylık maden pasa atımı) bittiğinde "Son Zemin (Temel Çukuru/Ayna)" dron uçuşu yapılır. Bilgisayar (Yazılım) bu iki devasa 3D modeli üst üste (otomatik) koyar (farkını çıkarır) ve aradan taşınan (yok olan) hafriyatın (veya kömürün/tuzun) miktarını Metreküp (m3) bazında "Kuruşu Kuruşuna" E-İmzalı Hakediş Raporuyla tespit eder. Kazı (taşeron) firmasına ödeme sadece bu tartışılmaz bilimsel (Dron Kübaj) raporuna (faturaya) göre (içi rahat, sıfır hatayla) ödenir.
4. Sıkça Sorulan Sorular (Çankırı Dron Haritalama ve Kübaj)
Soru: Yakınkent OSB'de (Ağır Sanayi) dev bir fabrika şantiyemiz var. Bizim (Şirket) patronunun (veya müteahhidin) Youtube/Instagram videosu çekmek için aldığı bir (Hobi/Market/Film) dronu var, şantiyedeki (inşaat) mühendisine (veya formene) haftada bir uçurtup havadan video/fotoğraf çektirip, bu görüntüleri (Autocad/Netcad) atıp şantiye hafriyat (Kübaj) hakediş haritası olarak (taşerona milyonluk ödeme yapmak için) yasal olarak kullanabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle kullanamazsınız (Kullanırsanız da taşerona yanlış ödemeyle milyonlarca lira zarar edersiniz)! Reklam (Hobi veya Düğün) dronlarının GPS (Konum) algılayıcıları (ve balıkgözü lens kalibrasyonları) harita (ölçüm) mühendisliği (veya kübaj) için üretilmemiştir ve "Metrelerce (3-10 metre)" (Z / Yükseklik/Kot) sapma/hata payına sahiptir. Şantiyeye (sahaya) "Yer Kontrol Noktası (YKN)" (Siyah/Beyaz brandalar ve GNSS / TUSAGA-Aktif cihazıyla uydu ölçümü) atılmadan çekilmiş o (lens eğriliği düzeltilmemiş) Hobi fotoğrafları sadece "Sosyal Medya/Bülten için Güzel Bir Videodur", içinde hiçbir yasal/matematiksel (gerçek Yükseklik/Kot) mühendislik verisi (katsayısı) barındırmaz. O reklam fotoğraflarıyla (bindirmesiz ve YKN'siz) hafriyat hesabı (kübaj) yaparsanız; taşeron firmaya (hesap tamamen yanlış ve kabarık çıkacağından) milyonlarca lira FAZLA ödeme yaparak şirketi (bilmeden/göz göre göre) dev zarara sürüklersiniz (ya da eksik çıkarıp hapis/mahkemelik olursunuz). Çankırı Belediyeleri, Karayolları, DSİ, MAPEG (Maden İşleri) ve OSB/Kurumsal firmalar sadece SHGM yetkili (İHA Pilotu) Harita (SHKM) Ofislerinin Georeferanslı (Mühendislik Kameralı/Lidarlı ve YKN'li) dron uçuş (Plankote/Kübaj) raporlarını resmi ve bağlayıcı hakediş (imalat/fatura) belgesi olarak (mahkemede kanıt/delil) kabul eder.
Çankırı Merkez, Çerkeş, Ilgaz, Şabanözü, Kurşunlu, Kızılırmak, Orta Harita Bürosu, Eldivan Harita Bürosu, Yapraklı Harita Bürosu, Korgun Harita Bürosu, Atkaracalar Harita Bürosu ve Bayramören Harita Bürosu ilçelerindeki; dev şantiye (OSB/Site) hafriyat (Kübaj) dron (3D) hesaplamaları, Ilgaz ve Çerkeş (Orman/Sarp SİT) Lidar taramaları, Şabanözü/Yakınkent OSB (Fabrika) çatı/ges (gölgelenme) modellemeleri ve maden/taş (stok/pasa/bentonit) hacim 3D haritalamaları için sitemizdeki uzman Çankırı Dron ve Harita Mühendislik (SHKM) ofisleriyle (ve Lisanslı İHA Pilotlarıyla) iletişime geçerek milyon dolarlık (şantiye/imalat/maden) projelerinizi milimetrik (Lazer/Lidar) şeffaflıkla (ve hakediş güvenliğiyle) yönetecek dev (harita) partnerleri bulabilirsiniz.
8. Ilgaz Dağı (Kış Turizmi) Kar Kalınlığı (Teleferik) ve Pist Lidar Taramaları
Ilgaz (Yıldıztepe/Kadınçayırı) kış sporları ve teleferik (Telesiyej) projelerinde, dağın (kayak pistlerinin) eğim profili ve güvenlik ağlarının yerleşimi için Lidar teknolojisi hayatidir. Kış gelmeden (yazın) yapılan dron (Lidar) taramalarıyla pistin zemin modeli çıkarılır, kışın kar yağdığında karın hangi noktalarda (kaç santim/metre) birikeceği ve çığ riski bu 3D model üzerinden (dronla) milimetrik olarak simüle edilir.
BiHaritacı Teknik Yayın Kurulu
HKMO & TKGM Mevzuat İncelemeBu teknik rehber ve kılavuz; TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) mesleki mevzuatları, 3194 sayılı İmar Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu ve TKGM yönergeleri doğrultusunda BiHaritacı Mühendislik ve Araştırma Kurulu tarafından titizlikle incelenip güncellenmektedir.
BiHaritacı Çankırı Yetkili Büroları
Çankırı genelinde arsa aplikasyonu, cins değişikliği, ifraz-tevhit ve imar projeleriniz için ilçenize atanmış lisanslı LİHKAB ve yetkili harita mühendisine direkt bağlanın: