Çorum, Sungurlu Harita Bürosu ve Alaca Harita Bürosu OSB'nin dev (Makine/Un/Kiremit) fabrikalarından, Boğazkale Harita Bürosu (Hattuşa) ve Alacahöyük'ün (UNESCO Dünya Mirası) tarihi sit alanlarına, Osmancık Harita Bürosu (Çeltik) ve Kargı Harita Bürosu'nın (Kızılırmak/KAF Fay Hattı) sarp/zorlu arazilerinden uzanan Çorum coğrafyası; klasik (insan gücüne dayalı, sırıkla veya lazer cihazla günlerce/aylarca yaya olarak yapılan) harita üretiminin hem inanılmaz uzun sürdüğü hem de tarihi/arkeolojik sahalarda (hasar verme) riskler barındırdığı büyük bir sahasıdır. Binlerce hektarlık dev sanayi (kil/tuğla) ocaklarının ve dev antik kentlerin sadece (1-2 kişilik) insan gücüyle (adım adım) ölçülmesi; OSB yatırımcılarına, (Toprak/Kil) Maden Şirketlerine ve (Turizm/Kültür) Kurumlarına çok büyük zaman kayıpları yaşatmaktaydı. Ta ki Çorum sanayi, antik ve madencilik sektöründe (büyük bir çığır açan) o dev teknoloji sahaya inene kadar: Dron (İnsansız Hava Aracı - İHA) Fotogrametrisi ve 3D Lidar (Lazer) Haritalama devrimi.
Özel (haritacılık / mühendislik kalibreli) sensörlere (Sık Orman Delici Yeşil Lidar Lazer / 4K Multispektral Kamera) sahip dev (Endüstriyel) Dronlar, Çorum OSB semalarında, Boğazkale/Hattuşa arkeolojik alanlarında veya Sungurlu/Merkez Harita Bürosu (Kil/Tuğla/Maden) toprak ocaklarında (otonom / sürücüsüz, bilgisayar yazılımlı) uçar. Gökyüzünden saniyede yüzbinlerce Lazer (Lidar) sinyali fırlatarak veya on binlerce HD (ITRF-Koordinatlı) yüksek çözünürlüklü (Bindirmeli) fotoğraf çekerek havadan inanılmaz bir "Büyük Veri (Big Data)" toplar. Çorum ofisindeki özel (süper/iş istasyonu) bilgisayarlarda işlenen bu devasa verilerle; hatasız, santimetrik 3 Boyutlu (3D) Nokta Bulutları, Arazi Eğim (DTM/DSM) Modelleri ve Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (Uydu/Kadastro) Haritaları üretilir.
1. Çorum Dron (İHA) Fotogrametrisi ve Lidar'ın Profesyonel (Mühendislik) Kullanım Alanları
Çorum'un (ve büyük sanayi/antik projelerinin) devasa boyutu, dron teknolojisini sadece "düğün/emlak manzarası çekmekten" çıkarıp, milyarlık projelerin resmi (Kübaj/Hakediş ve Arkeolojik Planlama) mekanizmasına dönüştürmüştür:
- Çorum ve Sungurlu (Kil / Tuğla / Maden) Ocakları 3D Stok (Kübaj) Taramaları: Çorum'un meşhur (Tuğla/Kiremit) fabrikalarının hammadde (Toprak/Kil) ocaklarında arazinin (ve çıkarılan malzemenin / pasa-stokun) hacim (kübaj) hesabı; periyodik (aylık) uçurulan Dron (3D) modellerinin (Örn: Geçen Ayın Dron Modeli - Bu Ayın Dron Modeli) bilgisayarda üst üste çakıştırılmasıyla (%100 doğru hakediş / net üretim olarak) çıkarılır. MAPEG'e (Maden İşleri Genel Müdürlüğüne) verilecek resmi üretim raporları dron ile milim milim kanıtlanır.
- Boğazkale (Hattuşa) ve Alacahöyük "Lidar" Mucizesi (Arkeolojik 3D Taramalar): UNESCO listesindeki Hattuşa gibi dev (Hitit) antik kentlerinde, toprağın altındaki yapı izlerini (veya bitki/çalı örtüsü altındaki duvarları) bulmak ve koruma (SİT) planları yapmak için "Normal Kameralı" dronlar yetersiz kalır. Dron Lidar (Lazer) teknolojisi saniyede 300.000 lazer atarak çalıları (bitkileri) delip (arkeolojik) zemine (antik duvarlara) vurur. Yazılım bitkiyi (sanal olarak) siler ve arkeologlara/haritacılara kusursuz (milimetrik) 3 Boyutlu Antik Zemin haritasını sunar. (Elle/kazmayla yıllar sürecek ölçüm dronla 1 günde biter).
- Çorum Merkez OSB Fabrika Çatı (GES) Modelleme ve Kızılırmak (Taşkın) Koridorları: Osmancık ve Kargı (Kızılırmak) havzasındaki dev taşkın (sel) koruma (DSİ) projeleri yüzlerce kilometrelik şerit dronla (Lidar) taranarak tasarlanır. Aynı şekilde Çorum/Sungurlu OSB'lerde 50.000 m2'lik fabrikaların (Güneş Paneli - GES kurulumu için) dev çatılarının eğimleri ve gölgelenme analizleri Dron fotogrametrisiyle kusursuzca projelendirilir.
2. Profesyonel Çorum Dron Haritalama (YKN) İş Akışı Nasıl Uygulanır?
Devlete (DSİ, Karayolları, Kültür Bakanlığı) veya Çorum OSB (Belediye) idarelerine sunulacak "Resmi (Hakediş/Proje) Dron Uçuşları", (Hobi) dronlarıyla (manuel) uçurulmaz. 4 katı (mühendislik) yasal evresi vardır:
- Yer Kontrol Noktası (YKN / Hedef Target) Tesisi: Dronun gökyüzünden çekeceği 3D haritanın yasal (Uzay/ITRF) koordinatlara "Santim şaşmadan" kilitlenebilmesi için; topoğraflar dev araziye çıkarak "Siyah-Beyaz" brandalar (YKN) serer ve bunların tam merkezini (TUSAGA-Aktif) uydu cihazıyla 3 boyutlu ölçer. YKN (yer istasyonu) atılmadan çekilen dron haritası (resmi) kurumlarda "Geçersiz" kabul edilir.
- Otonom Uçuş (Grid Lidar/Kamera Rotaları): Harita mühendisi (SHGM Lisanslı İHA Pilotu), OSB'nin (veya maden ocağının) topoğrafyasını yazılıma girip otonom uçuş (Yüzde 80 Bindirme) algoritması yazar. Dron sürücüsüz (otomatik) kalkıp sahayı tarayıp üssüne döner.
- Nokta Bulutu (Big Data) İşlenmesi: Çekilen lazer verisi (ve 4K fotoğraflar), iş istasyonlarına yüklenir. Milyarlarca piksel yerdeki YKN (Siyah/Beyaz) noktalara kilitlenerek "Georeferanslama" tamamlanır.
- Mühendislik Teslimi: Müşteriye (veya Kuruma) Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (.TIF), 3D Nokta Bulutu (.las) ve AutoCAD (Netcad) programlarında rahatça hafriyat/tasarım yapılabilecek Çıplak Zemin (DTM) modeli (E-imzalı raporla) teslim edilir.
3. Hafriyat ve Maden Pasa Hakediş Sırrı: Dron Kübaj (Hacim) Hesabı
Çorum Merkez'de dev bir Kentsel Dönüşüm (Rezidans) temeli (otopark çukuru) kazmaya veya Sungurlu'da dev bir Kil (Tuğla) maden ocağı açmaya başladınız. Dron öncesi (sırıklı ölçüm) bu yöntem şirketleri devasa (eksik/fazla hakediş) zararlarına sürüklüyordu. Artık Çorum Harita (SHKM) ofisi kazı başlamadan "Tabii Zemin (Ham)" dron uçuşu yapar. Kazı (temel veya pasa) bittiğinde "Son Zemin" uçuşu yapılır. Bilgisayar bu iki 3D modeli üst üste çakıştırır ve aradan taşınan hafriyatın (kili/toprağın) miktarını Metreküp (m3) bazında "Kuruşu Kuruşuna" E-İmzalı Hakediş Raporuyla tespit eder. Kazı faturası sadece bu tartışılmaz bilimsel (Dron Kübaj) raporuna göre ödenir.
4. Sıkça Sorulan Sorular (Çorum Dron Haritalama)
Soru: Çorum OSB'de (Makine) dev bir fabrika şantiyemiz var. Bizim (Şirket) patronunun aldığı bir (Hobi) dronu var, şantiyedeki mühendise haftada bir uçurtup havadan fotoğraf çektirip, bu görüntüleri (Autocad/Netcad) atıp şantiye hafriyat (Kübaj) hakediş haritası olarak (taşerona ödeme yapmak için) kullanabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle kullanamazsınız (Taşerona milyonlarca lira yanlış ödeme yaparsınız)! Hobi dronlarının GPS'leri "Metrelerce" (Yükseklik/Kot) sapma payına sahiptir. Sahaya "Yer Kontrol Noktası (YKN)" (Siyah/Beyaz brandalar ve uydu cihazı ölçümü) atılmadan çekilmiş o fotoğraflar sadece "Sosyal Medya için Güzel Bir Videodur", içinde hiçbir yasal (gerçek Kot) mühendislik verisi barındırmaz. Çorum Belediyeleri, DSİ, MAPEG ve Kurumsal firmalar sadece SHGM yetkili (İHA Pilotu) Harita (SHKM) Ofislerinin Georeferanslı (Mühendislik Kameralı/Lidarlı ve YKN'li) dron uçuş (Kübaj) raporlarını resmi hakediş belgesi olarak kabul eder.
Çorum Merkez, Sungurlu, Osmancık, İskilip Harita Bürosu, Alaca, Bayat Harita Bürosu, Mecitözü Harita Bürosu, Kargı, Ortaköy Harita Bürosu, Uğurludağ Harita Bürosu, Dodurga Harita Bürosu, Oğuzlar Harita Bürosu, Laçin Harita Bürosu ve Boğazkale ilçelerindeki; dev şantiye (OSB/Site) hafriyat (Kübaj) dron (3D) hesaplamaları, Boğazkale/Hattuşa (Tarihi SİT) Lidar taramaları, Sungurlu (Maden/Tuğla Kil) hacim haritalamaları ve Çorum OSB (Fabrika) çatı/ges modellemeleri için sitemizdeki uzman Çorum Dron ve Harita Mühendislik (SHKM) ofisleriyle iletişime geçerek milyon dolarlık projelerinizi milimetrik (Lazer/Lidar) şeffaflıkla yönetecek dev (harita) partnerleri bulabilirsiniz.
8. Hattuşa (Boğazkale) UNESCO Kültür Yolu (Koridor) Lidar Taramaları
Hitit Başkenti Hattuşa (Boğazkale) ve Alacahöyük arasında planlanan (turizm) kültür yolları ve ziyaretçi (seyir) terasları projelerinde; Lidar teknolojisi kullanılır. Çorum İl Kültür Turizm Müdürlüğü, Lidar'ın ormanı (ve çalıları) silen (çıplak zemin) modeli sayesinde, tarihi kalıntılara zarar vermeden ahşap (ekolojik) yürüyüş yollarını (Dron Nokta Bulutu üzerinden) milimetrik olarak tasarlar.
BiHaritacı Teknik Yayın Kurulu
HKMO & TKGM Mevzuat İncelemeBu teknik rehber ve kılavuz; TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) mesleki mevzuatları, 3194 sayılı İmar Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu ve TKGM yönergeleri doğrultusunda BiHaritacı Mühendislik ve Araştırma Kurulu tarafından titizlikle incelenip güncellenmektedir.
BiHaritacı Çorum Yetkili Büroları
Çorum genelinde arsa aplikasyonu, cins değişikliği, ifraz-tevhit ve imar projeleriniz için ilçenize atanmış lisanslı LİHKAB ve yetkili harita mühendisine direkt bağlanın: