Hakkari İfraz, Tevhit & 18. Madde İmar Parselasyonu Kapsamlı Rehberi

Yüksekova Harita Bürosu Ovası'nın (İpekyolu gelişim aksı) ve Hakkari Merkez Harita Bürosu'in (Merzan, Dağgöl) yeni imara açılan kentsel alanlarından, Esendere sınır kapısı antrepo sahalarına, Şemdinli Harita Bürosu ve Çukurca Harita Bürosu'nın tarım vadilerine uzanan Hakkari coğrafyasında; sahip olduğunuz ham arsa, tarla veya eski yapıyı maksimum ticari ranta, modern sitelere veya dev lojistik tesislere dönüştürmenin tek yasal cerrahisi Harita Mühendisliğidir. Şehir merkezinde yan yana duran eski 3-4 adet müstakil evi müteahhit olarak alıp birleştirerek tek parça dev bir Rezidans projesi yapmak istediğinizde; tapu kütüğündeki mülkiyeti kendi kafanıza göre birleştiremezsiniz. Hakkari'nin imar haritasında arazilerin yasal krokilerle bölündüğü, birleştirildiği ve ruhsata hazır imar tapularına dönüştürüldüğü bu hayati operasyonlara İfraz (Parsel Bölme), Tevhit (Parsel Birleştirme) ve koca bir mahallenin modern bir şehre dönüştüğü 18. Madde İmar Şuyulandırması (Parselasyon) denir.

1. İfraz (Arsa/Tarla Bölme) ve Hakkari'nin Tarım (5403 Sayılı Yasa) Kilitleri

İfraz; Tapu (TAKBİS) arşivinde tek parça görünen devasa bir arsanın, Harita Mühendisleri tarafından çizilen özel "İfraz Krokisi" ile parçalara bölünerek ayrı müstakil tapulara dönüştürülmesi işlemidir. Ancak Hakkari'de İfraz kuralları çok katıdır:

• Hakkari Kentsel İmar Parsellerinin İfrazı: İmar planı içinde 2000 m2'lik bir arsayı 500'er m2'lik 4 parçaya bölmek istediniz. Haritacı ifraz projesini çizer ancak Belediye onaylarken "Bölünen her yeni parselin mutlaka resmi imar yoluna yönetmelikte belirtilen cephesi olması ŞARTTIR" kuralını uygular. Yolu olmayan, kör parsel kalacak şekilde ifraz yapmak KESİNLİKLE YASAKTIR.
• Yüksekova Ovası Tarım Arazisi İfrazı (5403 Toprak Koruma Yasası): Yüksekova Ovasında 50 Dönüm sulu tarlanız var. "10'ar dönüm bölelim, satalım" dediniz. Hakkari Tarım İl Müdürlüğü 5403 Sayılı Toprak Koruma Kanunu gereği bu ifraz dosyasını anında reddeder! Sulu tarım arazilerinde 20 dönümden, kuru arazilerde ise daha küçük parçalara bölünmeye asla izin verilmez. Devlet, tarım arazilerinin mirasla ufalanmasını engeller.

2. Tevhit (Arsa Birleştirme) ve Kentsel Dönüşüm / Antrepo Rant Stratejisi

Tevhit; İfrazın tam tersi olarak, bitişik komşu olan iki veya daha fazla küçük tapunun birleştirilerek tek bir devasa ada/parsel haline getirilmesidir. Hakkari kentsel dönüşümünde ve Yüksekova lojistik sahalarında Tevhit, müteahhitlerin en büyük emsal/inşaat alanı artırma stratejisidir. Müteahhit, yan yana duran 4 eski müstakil arsayı kat karşılığı anlaşarak alır. Bunları ayrı ayrı yaparsa çekme mesafeleri yüzünden daracık apartmanlar çıkar. Harita mühendisi bu 4 arsayı Tevhit ile birleştirir. Belediye İmar yönetmeliği, birleştirilmiş büyük ada/parsellere ekstra emsal hakkı, geniş otopark ve kat artışı teşviki verir. Müteahhit çok daha lüks ve karlı bir site inşa eder.

3. İmar Kanunu 18. Madde Uygulaması (Hakkari Şuyulandırma)

Belediyenin, kentin gelişim aksındaki arazileri "Yeni İmar Alanı" ilan ettiğini düşünün. O bölgede yola cephesi olmayan, şekilsiz yüzlerce tarla vardır. O yeni mahalleye 25 metrelik dev bulvarlar, parklar ve okullar yapılması şarttır.

Belediyenin ve Harita Şehir Plancısı mühendislerinin çizdiği 18. Madde (Parselasyon) projesi başlar: 1. Tüm o şekilsiz tarlalar Netcad ortamında "Tek Bir Dev Havuzda" toplanır. 2. Bu havuzdan yasal olarak %45'e kadar DOP (Düzenleme Ortaklık Payı) bedelsiz olarak kesilir. (Yol, park ve okul alanı için). 3. Kalan net kısmınız; "Dikdörtgen, önünden geniş cadde geçen, altyapısı hazır İMARLI Arsa" olarak size yepyeni bir tapuyla geri verilir. Metrekaresi ufalmıştır ancak imarlı arsaya dönüştüğü için arsanızın toplam değeri katlanarak artar.

4. İfraz ve Tevhit Dosyalarının Resmi Onay Süreci

Hakkari'de bu işlemleri kendi başınıza yapamazsınız. Yasal süreç şöyledir: 1. Lisanslı Hakkari Harita mühendisine vekalet verilir. 2. Haritacı arazide ölçüm yapar ve Teknik Değişiklik Beyannamesini çizer. 3. Dosya, Belediye Encümenine sunulur ve Encümen Kararı alınır. 4. Kadastro Müdürlüğünde kontrol mühendislerince incelenir ve onaylanır. 5. Tapu Müdürlüğünde eski tapular silinerek yepyeni İmar Tapuları teslim edilir.

5. Sıkça Sorulan Sorular (Hakkari İfraz & 18. Madde)

Soru: Belediye 18. Madde uyguladı ve beni ana cadde üzerindeki değerli tarlamdan alıp arka dağ eteğindeki değersiz yere kaydırdı. Buna itiraz edebilir miyim?
Cevap: Evet! İmar Hukukuna göre idare sizi öncelikle kendi eski yerinize veya en yakın eşdeğer yere şuyulandırmak zorundadır. Sizi haksızca uzak bir noktaya sürgün etmişse 30 günlük askı süresinde itiraz edilir, düzeltilmezse İdare Mahkemesinde dava açılarak parselasyon iptal ettirilir ve değerli yeriniz geri alınır.

Hakkari Merkez, Çukurca, Derecik Harita Bürosu, Şemdinli ve Yüksekova ilçelerindeki; kentsel dönüşüm tevhit (birleştirme) projeleri, tarım/lojistik ifraz dosyaları ve 18. Madde parselasyon danışmanlığı için Hakkari Harita ve Şehir Planlama (LİHKAB/SHKM) bürolarına sitemiz üzerinden ulaşabilirsiniz.