Rize'de imar planı sınırları içerisindeki dik ve engebeli arazilerin yapılaşmaya uygun müstakil imar parsellerine dönüştürülmesi, hisseli taşınmazların ayrılması (ifraz) veya bitişik parsellerin birleştirilmesi (tevhit) işlemleri 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16 ve 18. maddeleri ile 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu hükümlerine göre tescilli serbest harita mühendisleri (SHKMMB) tarafından yürütülür.
Rize İfraz, Tevhit & 18. Madde İmar Parselasyonu Kapsamlı Rehberi (2026 Güncel)
Rize Merkez Harita Bürosu, Çayeli Harita Bürosu, Ardeşen Harita Bürosu ve Pazar Harita Bürosu ilçelerinde 3194 sayılı Kanun 15, 16 ve 18. madde imar uygulamaları, çay bahçesi ifrazı ve DOP tescili.
Rize İlinde Harita Kadastro Süreçleri ve Yasal Dayanaklar
📌 Mühendislik & Saha Notu: Yukarıdaki akış şemasını ve infografiği saha çalışmalarınızda veya arşivinizde kullanmak üzere Pinterest panonuza kaydedebilir veya yüksek çözünürlükte görüntüleyebilirsiniz.
Rize il ve ilçelerinde icra edilen tüm harita kadastro mühendislik faaliyetleri; 3402 sayılı Kadastro Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu (özellikle 15, 16 ve 18. maddeler), 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY) standartlarına tabidir.
Bölgedeki projeler Rize Merkez, Çayeli, Ardeşen, Pazar, Fındıklı Harita Bürosu, Güneysu Harita Bürosu, İkizdere Harita Bürosu, Çamlıhemşin Harita Bürosu, Kalkandere Harita Bürosu, Derepazarı Harita Bürosu, İyidere Harita Bürosu, Hemşin Harita Bürosu ilçelerini kapsamakta olup, arazinin tescilli mülkiyet sınırlarının korunması, imar çapı ve emsal katsayılarına tam uyum sağlanması açısından TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) tescilli serbest harita büroları (SHKMMB) ile yetkili Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Büroları (LİHKAB) koordinasyonunda gerçekleştirilmelidir.
Rize İmar ve Tarım Parselasyon Standartları Tablosu
| Bölge / İmar Fonksiyonu | Min. İfraz Büyüklüğü | Min. Yol Cephesi | Onay Makamı & Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|
| Rize OSB Sanayi Parselleri | 3.000 m² - 10.000 m² | 30.00 Metre | OSB Müteşebbis Heyeti & Kadastro / Md. 15-16 |
| Rize Merkez & Çayeli Konut Alanları | 300 m² - 500 m² | 12.00 - 15.00 Metre | İlçe Belediye Encümeni & Rize Kadastro |
| Çamlıhemşin Ayder Turizm Parselleri | 1.500 m² - 3.000 m² | 20.00 Metre | Belediye / İl Özel İdaresi Encümeni |
| Rize Kırsalı Çay Bahçeleri (Dikili Tarım) | En az 5.000 m² (5 Dekar) | Kadastral Yol Şartı | Rize İl Tarım ve Orman Müd. / 5403 SK |
Rize Coğrafi ve İmar Dinamikleri
Rize coğrafi yapısı, kentsel dönüşüm alanları, sanayi bölgeleri ve tarım havzaları harita mühendisliği ölçümlerinde özel yaklaşım gerektirir. Ölçümlerde Türkiye Ulusal Sabit GNSS Ağı (TUSAGA-Aktif / CORS-TR) baz istasyonları kullanılarak ITRF96 koordinat sisteminde santimetre altı doğruluk sağlanır. Özellikle eğimli topoğrafyada ve sık orman alanlarında GNSS uydu sinyali gölgelenmelerini önlemek adına robotik total station poligon dizileriyle çift kontrol uygulanır.
İlçe Bazlı Uygulama Alanları
Rize iline bağlı Rize Merkez, Çayeli, Ardeşen, Pazar, Fındıklı, Güneysu, İkizdere, Çamlıhemşin, Kalkandere, Derepazarı, İyidere, Hemşin ilçelerinde yürütülen başlıca harita kadastro faaliyetleri:
- Sınır Tespiti ve Aplikasyon: Parsel köşe noktalarının zeminde demir kazık, çelik çivi ve beton sınır taşlarıyla kalıcı olarak işaretlenmesi.
- İfraz ve Tevhit: Taşınmazların imar planlarına veya tarımsal asgari parsel büyüklüklerine uygun olarak bölünmesi veya birleştirilmesi.
- Sayısal Plankote: Mimari ruhsat projelerine altlık oluşturan detaylı eş yükselti eğrili kot haritalarının çıkarılması.
- İHA / Dron Fotogrametri: Geniş sahaların, sanayi alanlarının ve maden ocaklarının 3 boyutlu sayısal arazi modeli ve yüksek çözünürlüklü ortofoto haritası.
- Cins Değişikliği & Kat Mülkiyeti: Yapı kullanım izni (iskan) sonrası tapuda bina ve bağımsız bölüm tescili.
Örnek Vaka Analizi: Ardeşen Fırtına Vadisi Girişinde 6 Parsellik İmar Düzenlemesi
Ardeşen ilçesi Fırtına Vadisi giriş mevkiinde 9.500 m² hisseli kadastro parselinde büromuzca hazırlanan ifraz ve yola terk harita mühendislik dosyası Ardeşen Belediyesi Encümeni'nce onaylanmış; 2.100 m² alan bedelsiz imar yoluna terk edilerek 6 adet müstakil ruhsatlı imar parseli tescil edilmiştir.
Harita Kadastro Mühendisliğinde Kalite Standartları ve Cihaz Kalibrasyonu
Sahada icra edilen tüm aplikasyon, plankote, nivelman, poligon ağı ve fotogrametri ölçümlerinde kullanılan GNSS alıcıları, robotik total station cihazları ve dijital nivelmanlar her 6 ayda bir akredite laboratuvarlarda optik ve elektronik kalibrasyon testlerine tabi tutulur. TUSAGA-Aktif (CORS-TR) ağına bağlı çift frekanslı GNSS alıcılarımız, ITRF96 datumunda 3 derecelik dilim orta meridyenine göre gerçek zamanlı kinematik (RTK) düzeltmeler alarak santimetre altı (±1-2 cm) konum doğruluğu sağlar.
Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY) hükümlerine uygun olarak, poligon noktalarının karşılıklı kenar ve açı kontrolleri yapılarak kapanma hataları izin verilen yasal hata sınırları (tolerans) içerisinde tutulur. Bu titiz mühendislik yaklaşımı, ileride doğabilecek komşu sınır tecavüzlerini, parsel kaymalarını ve hukuki mülkiyet uyuşmazlıklarını sıfıra indirir.
Taşınmaz Alım-Satım ve İnşaat Öncesi Kritik Kontrol Listesi
Gayrimenkul yatırımcıları, müteahhitler ve arsa sahipleri için mağduriyet yaşamamaları adına şu 5 kritik adım tavsiye edilir:
- Aplikasyon Krokisi Alın: Satın almayı düşündüğünüz veya inşaata başlayacağınız taşınmazın resmi LİHKAB aplikasyon krokisini temin ederek sınır kazıklarını yerinde kontrol edin.
- İmar Durum Belgesini İnceleyin: İlgili belediye veya İl Özel İdaresi imar müdürlüğünden taşınmazın güncel imar fonksiyonu, TAKS/KAKS emsal oranı ve çekme mesafelerini yazılı olarak sorgulayın.
- Zemin ve Şev Kotlarını Belirleyin: Mimari ve statik projelere başlamadan önce ITRF96 kotlu sayısal plankote haritası hazırlatarak temel kazı ve istinat maliyetlerini önceden netleştirin.
- Tapu Takyidatlarını Kontrol Edin: Tapu kütüğünde yer alan ipotek, haciz, şufa hakkı, kamulaştırma şerhi veya sit alanı kısıtlamalarını resmi olarak araştırın.
- Uzman Harita Mühendisi ile Çalışın: Tüm teknik ve idari süreçleri HKMO tescilli Serbest Harita Kadastro Mühendislik Müşavirlik Bürosu (SHKMMB) rehberliğinde yürütün.
Saha Uygulamalarında Güvenlik ve İş Sağlığı Standartları
Büromuz mühendislik ekipleri sahada icra edilen tüm aplikasyon, plankote, nivelman ve İHA uçuş faaliyetlerinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kurallarına tam uyum sağlar. Ağır şantiye koşullarında, yüksek şevli maden ocaklarında ve yoğun trafikli karayolu kenarlarında tam koruyucu ekipman (KKD), reflektif işaretçiler ve emniyet protokolleri ile sıfır kaza hedefiyle çalışılmaktadır.
Mülkiyet haklarınızı korumak, inşaat ruhsat süreçlerinizi hızlandırmak ve doğru imar kararları almak için uzman harita mühendislerimizden ücretsiz ön inceleme ve teknik danışmanlık alabilirsiniz.
Rize İmar Uygulamalarında Şev, Heyelan ve Yol Terki Kriterleri
Rize'nin dik yamaçlarında ifraz ve parselasyon planları hazırlanırken parsel derinliği ve yol cephelerinin yanı sıra arazinin şev eğimi ve zemin taşıma kapasitesi de dikkate alınır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15 ve 16. maddelerine göre imar yoluna cephesi olmayan parseller oluşturulamaz.
5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu uyarınca dikili tarım arazisi olan çay bahçeleri asgari 5.000 m² (5 dönüm) altına bölünemez. İfraz sonucu oluşacak her iki parselin de resmi kadastral yola en az 25 metre cephesi bulunması zorunludur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Rize genelinde harita kadastro işlemleri ne kadar sürede tamamlanır?
Aplikasyon ve sınır tespiti gibi LİHKAB işlemleri aynı gün içinde (1-2 saat) tamamlanırken, belediye encümen kararı gerektiren ifraz, tevhit ve yola terk işlemleri 15 ila 30 iş günü arasında sonuçlanmaktadır.
2. Parsel sınır kazıkları çakıldıktan sonra kaybolursa ne yapılmalıdır?
Aplikasyon krokisinde yer alan röperli ölçü değerleri ve tescilli ITRF96 koordinatları arşivimizde saklandığından, mühendislik ekibimiz koordinatları cihaza yükleyerek kazıkları aynı hassasiyetle anında yenileyebilir.
3. İskan alındıktan sonra cins değişikliği yaptırmak zorunlu mudur?
Evet, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve Kadastro Kanunu gereğince iskan sonrası cins tashihi yaptırılması zorunludur. Cins tashihi yapılmayan binalarda bağımsız bölümler kat mülkiyetine geçemez ve banka kredisi kullanımında ekspertiz sorunları yaşanır.
4. Rize kırsalındaki tarım arazileri kaç dönümün altına bölünemez?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca mutlak tarım arazilerinde 20 dekar (20.000 m²), dikili tarım arazilerinde (çay bahçeleri, fındıklıklar vb.) 5 ila 10 dekar altındaki ifrazlara izin verilmez.
Büromuz, tescilli serbest harita ve kadastro mühendislik müşavirlik bürosu (SHKMMB) ile yetkili LİHKAB kadrosuyla tüm imar planlama, parselasyon, aplikasyon, cins değişikliği, plankote ve fotogrametri süreçlerinizi en yüksek hassasiyet ve mühendislik güvencesiyle tamamlamaktadır. Gayrimenkul yatırımlarınızı güvence altına almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
BiHaritacı Teknik Yayın Kurulu
HKMO & TKGM Mevzuat İncelemeBu teknik rehber ve kılavuz; TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) mesleki mevzuatları, 3194 sayılı İmar Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu ve TKGM yönergeleri doğrultusunda BiHaritacı Mühendislik ve Araştırma Kurulu tarafından titizlikle incelenip güncellenmektedir.
BiHaritacı Rize Yetkili Büroları
Rize genelinde arsa aplikasyonu, cins değişikliği, ifraz-tevhit ve imar projeleriniz için ilçenize atanmış lisanslı LİHKAB ve yetkili harita mühendisine direkt bağlanın: