Bingöl Dron Fotogrametri & Şantiye 3D Haritalama Rehberi

Dağlık (sarp) coğrafyası, geniş ovaları, ormanlık (yaylak/kışlak) meraları ve aktif deprem (Karlıova Harita Bürosu - Merkez Harita Bürosu) hatlarıyla Bingöl, klasik (prizma ve bastonla yaya olarak yürüyerek) harita üretmenin hem aylar aldığı hem de personel için ölümcül tehlikeler (şev kayması vb.) barındırdığı bir arazidir. Yüzlerce hektarlık (veya sarp kayalıklı) bu dev alanların ölçümü; müteahhitlere, madencilere, Karayolları (yol/tünel) şirketlerine ve TKDK tarım yatırımcılarına çok büyük zaman ve maliyet kaybettirmekteydi. Ta ki Bingöl inşaat ve mühendislik sektöründe ezberleri bozan teknoloji gelene kadar: Dron (İnsansız Hava Aracı - İHA) Fotogrametrisi ve 3D Lidar (Lazer) Haritalama devrimi.

Özel sensörlü (Kızılötesi/Lazer/4K Kameralı) endüstriyel Harita Dronları (Örn: DJI Matrice 350 RTK vb.), Bingöl Merkezde (Yeni kentsel dönüşüm sahalarının) veya Kiğı Harita Bürosu/Yedisu Harita Bürosu dağlarındaki devasa baraj/tünel güzergahlarının üzerinde (otonom/sürücüsüz olarak) uçar. Saniyede yüzbinlerce Lazer (Lidar) sinyali fırlatarak veya binlerce HD fotoğrafı (%80-90 bindirmeli) çekerek havadan "Büyük Veri (Big Data)" toplar. Ofisteki güçlü iş istasyonlarında günler süren (render) işlemleri sonucunda; hatasız, santimetrik 3 Boyutlu (3D) Nokta Bulutları, Arazi Eğim Modelleri (DTM/DSM) ve devasa yüksek çözünürlüklü Uydu (Ortofoto) Haritaları ortaya çıkarılır.

1. Bingöl'de Dron (İHA) Fotogrametrisinin Profesyonel Kullanım Alanları

Bingöl'ün (zorlu kış koşulları, dağları ve deprem hatları) dron teknolojisini sadece "havalı bir video çekimi" olmaktan çıkarıp, projelerin onay (ruhsat ve hakediş) mekanizmasına dönüştürmüştür:

• Maden (Taş/Kalker) Ocakları ve Baraj Şantiyeleri (Kiğı, Genç Harita Bürosu, Yedisu): Bingöl dağlarında devasa baraj inşaatları veya taş (kum) ocakları işletilmektedir. İş makinelerinin dinamit patlattığı veya dev tırların çalıştığı dik (uçurumlu) ayna şevlerinde haritacıların yürümesi (ölçü alması) iş kazası demektir. Harita Dronları ocağın üzerinde uçar, şevlerin (uçurumların) 3 Boyutlu modelini güvenle çıkarır. Şirket, çıkarılan "Kum/Taş (Pasa)" miktarını ve satılacak malı (Kübaj) risk almadan sıfır hatayla hesaplar.
• Karayolu, Tünel ve Viyadük (Şantiye 3D Takip): Bingöl'den (Erzurum veya Diyarbakır yönüne) açılan dev Karayolu ve (YHT) tünel/viyadük şantiyelerinde müteahhit firmalar dronlarla rutin uçuşlar yaptırır. Taşeronun kazdığı dağlık alanın hafriyat hacmi (Kübaj), dron üzerinden "Tabii Zemin ile Son Zemin" modelleri çakıştırılarak (milyonluk faturalar) kusursuzca ödenir.
• Solhan Harita Bürosu ve Merkez (TKDK/IPARD) Hayvancılık Fabrikaları: Ovalarda (50 Dönüm ve üzeri) kurulacak dev süt entegre ve büyükbaş/küçükbaş hayvan OSB (çiftlik) yatırımlarında, devasa arsanın çatı ve su tahliye (drenaj) yönünü tasarlamak için önce tüm ovaya dron uçurulup 3 boyutlu Yüzey Modeli (Plankote) elde edilir.
• Tarım ve Mera Yönetimi (Multispektral Analiz): Bingöl ovasında yüzlerce dönümlük yem bitkisi (yonca, silaj) tarlalarında veya bal ormanlarında, özel Kızılötesi (Multispektral) dron kameralarıyla "Bitki Sağlık İndeksi (NDVI)" analizleri yapılır. Hastalık/kuraklık başlayan bölgeler dronun gönderdiği "Kırmızı Noktalar" ile hasat çürümeden (sadece oraya ilaç/su atılarak) erken kurtarılır.

2. Profesyonel Bingöl Dron Haritalama (YKN) İş Akışı Nasıl Yapılır?

MİGEM (Maden İşleri), Bingöl Belediyesi veya Karayolları Genel Müdürlüğüne sunulacak "Resmi Ticari Dron Uçuşları", düğün/reklam fotoğrafçılığı gibi kumandayla rastgele uçurulmaz. 4 yasal evresi vardır:

1. Yer Kontrol Noktası (YKN / Target) Kurulumu: Dronun gökyüzünden çekeceği modelin, gerçek dünyadaki yasal (ITRF) koordinatlara "Santim şaşmadan" kilitlenebilmesi (oturması) için; topoğraflar araziye çıkıp, o dev tarlanın (şantiyenin) farklı yerlerine "Siyah-Beyaz" çapraz brandalar (YKN) serer ve bunların tam orta merkezini (TUSAGA-Aktif) uydu cihazıyla bağlar. YKN olmayan dron haritası devlette "Geçersiz/Hobi Resmidir".
2. Otonom Uçuş (Grid/Ağ Lidar Rotaları): Harita mühendisi (SHGM Lisanslı Ticari İHA Pilotu), Bingöl'ün (Örn: Solhan) dağlık topoğrafyasını ve rüzgarını tablete girip (Bindirme) algoritması yazar. Dron otonom (otomatik) kalkıp tüm dağları milim milim tarayıp geri iner.
3. Bulut Bilişim ve Photogrammetry (Render): Çekilen bu binlerce fotoğraf ve lazer verisi ofise (veya güçlü sunuculara) yüklenir. Pikseller birleştirilip, yerdeki YKN (Siyah/Beyaz) brandalara kilitlenerek "Georeferanslama" tamamlanır.
4. Müşteri Teslimi: Proje sahibine; Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto (.TIF), 3D Nokta Bulutu (.las/.xyz) ve Netcad/AutoCAD programlarında rahatça üzerinde proje/çizim yapılabilecek Çıplak Arazi (DTM) modeli verilir.

3. Hafriyat ve Şantiye Kar Zarar Tablosu: Dron Kübaj (Hacim) Hesaplaması

Bingöl Merkez'de dev bir site inşaatı için hafriyat kazısı (tesviye) başlatacaksınız. Kazıyı yapacak kepçe (taşeron) firmasına, günde kaç yüz kamyon toprak attığını sayarak mı para ödeyeceksiniz? Dron teknolojisi öncesinde bu "Göz Kararı" ödemeler müteahhitleri haksız kazanca ve davalara sürüklüyordu. Artık haritacı ilk kazı başlamadan "Tabii Zemin (Hiç Dokunulmamış) Dron Uçuşu" yapar. Kazı bitince "Son Zemin Dron Uçuşu" yapılır. Bilgisayar bu iki 3D modeli birbiriyle çakıştırır ve aradan kaybolan (taşınan) toprağın miktarını Metreküp (m3) bazında (Kuruşu Kuruşuna) Kübaj Raporuyla size verir. Hak ediş dürüstçe ve bilimsel olarak kapanır.

4. Karlıova / Yayladere Harita Bürosu Yoğun Ormanlarında "LİDAR Dron" Zorunluluğu

Bingöl'ün (özellikle Kuzey ve Solhan yönlerindeki) sık ormanlık veya meşelik dağ yamaçlarında, bir viyadük (köprü) veya maden galerisi açacaksanız "Standart Kameralı" dronlar hiçbir işe yaramaz. Çünkü standart dron (kamera), sık ağaç yapraklarının "Üst Kotunu" (Tepesini) zemin zanneder (Haritayı ağaç boyunda çıkarır). Binalarınız veya yolunuz havada asılı kalır. Sık bitki örtüsünün olduğu alanlarda dünya çapında tek bilimsel yöntem: DRON LİDAR teknolojisidir. Lidar cihazı havadan milyarlarca lazer sinyali gönderir, bu lazerler (çam veya meşe) yapraklarının/dallarının boşluklarından geçerek gerçek (alttaki) toprağa vurup döner. Yazılım tüm ağaçları (ve ormanı) sanki hiç yokmuş gibi sanal olarak temizler ve mühendise "Kusursuz Çıplak Zemin Haritası (DTM)" sunar. Bingöl Karayolları projeleri sadece bu lazer teknolojisiyle onaylanır.

5. Sıkça Sorulan Sorular (Bingöl Dron Haritalama)

Soru: Solhan'daki dev TKDK hayvancılık fabrikamızın inşaatı (100 dönüm) başladı. Tanıdığımız bir düğün/tanıtım droncusuna haftada bir video/fotoğraf çektirip, bu resimleri AutoCAD'e atıp şantiye haritası olarak (hakediş için) kullanabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle kullanamazsınız! Reklam (Hobi) dronlarının GPS sistemleri "Metrelerce (3-5 metre)" sapma payına sahiptir. En önemlisi, araziye "Yer Kontrol Noktası (YKN)" atılmadan çekilmiş o süslü görüntüler sadece "Güzel Bir Fotoğraftır", mühendislik verisi (X,Y,Z katsayısı) taşımaz. O (düğün) fotoğraflarıyla şantiye hesabı veya fabrika çizimi yaparsanız; fabrikanızın kolonu komşu parsele tecavüz eder veya hafriyatçılara milyonlarca lira yanlış (fazla) para ödersiniz. Devlet, MİGEM (Maden) ve TKDK sadece SHGM "Ticari İHA-1" belgeli Serbest Harita ofislerinin Georeferanslı uçuş (Kübaj) raporlarını resmi (kanuni) kabul eder.

Bingöl Merkez (Çapakçur), Genç, Solhan, Karlıova, Kiğı, Adaklı Harita Bürosu, Yayladere ve Yedisu ilçelerindeki; taş/kum maden ocakları pasa (kübaj) hesapları, Karayolları şantiye (hakediş) takipleri, tarımsal (Multispektral) dron uçuşları ve Lidar (Sık Orman) analizleri için platformumuzdaki Bingöl Dron ve Harita Mühendislik (SHKM) ofisleriyle irtibata geçerek trilyonluk yatırımlarınızı milimetrik şeffaflıkla (ve 10 kat hızla) yönetebilirsiniz.

6. Bingöl Baraj Havzaları (Kamulaştırma) Dron Su Seviyesi Analizi

Kiğı Barajı (veya Aşağı Kaleköy Barajı) gibi devasa HES (Hidroelektrik) enerji projelerinin (kamulaştırma) süreçlerinde; devlet (DSİ) o vadilerde hangi köylünün arazisinin "Su Altında" kalacağını, hangi kotun (yüksekliğin) kamulaştırma (istimlak sınırında) olacağını tespit etmelidir. Dronlar o 3 boyutlu dev (Yedisu/Kiğı) vadilerini yüzbinlerce yüksek çözünürlüklü Ortofoto (Lidar) ile tarar. Bilgisayar (Simülasyon), baraj kapakları kapatıldığında suyun ulaşacağı "Maksimum Su Yüksekliği Kotunu (Çizgisini)" 3D modele (dijital olarak) yansıtır. Suyun altında kalacak evler/tarlalar dron raporuyla netleşir ve DSİ o köylülere milyarlarca lira (kamulaştırma) parasını sıfır hatayla öder.