Diyarbakır Dron Fotogrametri & Şantiye 3D Haritalama Rehberi

Ergani Harita Bürosu (Çimento) ve Çınar Harita Bürosu'ın devasa maden (taş/agrega) ocaklarından, Dicle Harita Bürosu ve Kulp Harita Bürosu ilçelerinin sarp/dağlık (baraj) arazilerine, Bismil Harita Bürosu ve Silvan Harita Bürosu (GAP/DSİ) sulama kanallarının (ve pamuk ovalarının) binlerce dönümlük koridorlarından, Diyarbakır Tekstil OSB'nin dev çatı alanlarına uzanan Diyarbakır coğrafyası; klasik (insan gücüne dayalı, sırıkla veya lazer cihazla günlerce yaya olarak yapılan) harita üretiminin hem inanılmaz uzun sürdüğü hem de sarp (dağlık) sahalarında harita personeli için (iş kazası) riskler barındırdığı büyük bir sahasıdır. Binlerce hektarlık bu dev sanayi, baraj ve maden arazilerinin sadece (1-2 kişilik) insan gücüyle ölçülmesi; (Ergani Çimento gibi) Maden Şirketlerine, DSİ (GAP) müteahhitlerine ve Diyarbakır Büyükşehir Kurumlarına çok büyük zaman (ve milyonlarca lira hakediş/kübaj zararı) yaşatmaktaydı. Ta ki Diyarbakır inşaat, sulama ve madencilik sektöründe (büyük bir çığır açan) o dev teknoloji sahaya inene kadar: Dron (İnsansız Hava Aracı - İHA) Fotogrametrisi ve 3D Lidar (Lazer) Haritalama devrimi.

Özel (haritacılık / mühendislik kalibreli) sensörlere (Sık Orman Delici Yeşil Lidar Lazer / 4K Multispektral Kamera) sahip dev (Endüstriyel) Dronlar, Diyarbakır OSB semalarında, Ergani (Maden) ocaklarında veya Bismil (GAP) sulama koridorlarında uçar. Gökyüzünden saniyede yüzbinlerce Lazer (Lidar) sinyali fırlatarak veya on binlerce HD (ITRF-Koordinatlı) yüksek çözünürlüklü fotoğraf çekerek havadan inanılmaz bir "Büyük Veri (Big Data)" toplar. Diyarbakır ofisindeki özel bilgisayarlarda işlenen bu devasa verilerle; hatasız, santimetrik 3 Boyutlu (3D) Nokta Bulutları, Arazi Eğim (DTM/DSM) Modelleri ve Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto Haritaları üretilir.

1. Diyarbakır Dron (İHA) Fotogrametrisi ve Lidar'ın Profesyonel (Mühendislik) Kullanım Alanları

Diyarbakır'ın (ve büyük sulama/maden projelerinin) devasa boyutu, dron teknolojisini milyarlık projelerin resmi (Kübaj/Hakediş ve Planlama) mekanizmasına dönüştürmüştür:

• Ergani Çimento ve Taş Ocakları 3D Stok (Kübaj) Taramaları: Diyarbakır (Ergani/Çınar) bölgesindeki dev taş, agrega ve çimento hammadde ocaklarında arazinin (ve çıkarılan malzemenin / pasa-stokun) hacim (kübaj) hesabı; periyodik (aylık) uçurulan Dron (3D) modellerinin bilgisayarda üst üste çakıştırılmasıyla (%100 doğru hakediş / net üretim olarak) çıkarılır. MAPEG'e (Maden İşleri Genel Müdürlüğüne) verilecek resmi üretim raporları dron ile milim milim kanıtlanır. (Devasa ocak uçurumlarında manuel ölçüm personelin uçurumdan düşme riskini taşıdığı için dron, %100 hayat kurtarıcıdır).
• Bismil (Silvan) GAP Sulama Kanalları ve Koridor Uçuşları: DSİ (Devlet Su İşleri) tarafından Bismil ve Silvan ovalarına çekilen devasa sulama kanallarının kilometrelerce uzanan (ve yüzlerce tarlayı kesen) kamulaştırma güzergahları (koridorları), dronla (Lidar/Kamera) havadan uçuş yapılarak santimetrik olarak modellenir. Dron haritası sayesinde kanalın hangi tarladan (kaç metrekare) geçeceği milimetrik hesaplanır.
• Dicle ve Kulp Dağları "Lidar" Mucizesi (Ağaç/Çalı Altı Zemin Haritası): Dicle baraj havzasında veya Kulp dağlarında (güvenlik yolu, GES/RES veya enerji nakil hattı) yapılacağında, "Normal (Kameralı) Dronlar" ormanın "Ağaç tepelerini" zemin zanneder. Sık bitki örtülü alanlarda dünya çapında tek geçerli harita teknolojisi DRON LİDAR (Lazer) sensörüdür. Dron havadan lazer atar, bu lazerler yaprakların arasından süzülerek gerçek toprağa vurur. Yazılım ormanı (sanal olarak) siler ve harita mühendisine kusursuz "Çıplak Toprak (DTM)" Zemin haritası verir.
• Diyarbakır OSB Çatı (GES) Modelleme: Tekstil OSB'lerde 60.000 m2'lik dev fabrikaların (Güneş Paneli - GES kurulumu için) çatılarının eğimleri ve gölgelenme (baca/klima) analizleri Dron fotogrametrisiyle kusursuzca projelendirilir.

2. Profesyonel Diyarbakır Dron Haritalama (YKN) İş Akışı Nasıl Uygulanır?

Devlete (DSİ, Karayolları, MAPEG) veya Diyarbakır (Belediye/OSB) idarelerine sunulacak "Resmi (Hakediş/Proje) Dron Uçuşları", (Hobi) dronlarıyla uçurulmaz. 4 katı (mühendislik) yasal evresi vardır:

1. Yer Kontrol Noktası (YKN / Hedef Target) Tesisi: Dronun gökyüzünden çekeceği 3D haritanın yasal (ITRF) koordinatlara "Santim şaşmadan" kilitlenebilmesi için; topoğraflar dev araziye çıkarak "Siyah-Beyaz" brandalar (YKN) serer ve bunların tam merkezini uydu cihazıyla ölçer. YKN atılmadan çekilen dron haritası devlet kurumlarında "Geçersiz" kabul edilir.
2. Otonom Uçuş (Grid Lidar/Kamera Uçuş Rotaları): Harita mühendisi (SHGM Lisanslı İHA Pilotu), maden (veya kanal) topoğrafyasını tabletine girip otonom uçuş (Yüzde 80 Bindirme) algoritması yazar. Dron sürücüsüz (otomatik) sahayı tarar.
3. Photogrammetry ve Nokta Bulutu (Big Data) İşlenmesi: Çekilen veriler Diyarbakır ofisteki iş istasyonlarına yüklenir. Milyarlarca piksel yerdeki YKN noktalara kilitlenerek "Georeferanslama (Koordinatlandırma)" tamamlanır.
4. Mühendislik (Kübaj/Proje) Teslimi: Maden (veya İnşaat/DSİ) firmasına; Yüksek Çözünürlüklü Ortofoto, 3D Nokta Bulutu ve AutoCAD (Netcad) programlarında rahatça hafriyat/kanal hesabı yapılabilecek Çıplak Zemin (DTM) modeli (E-imzalı raporla) teslim edilir.

3. Hafriyat ve Maden Pasa Hakediş Sırrı: Dron Kübaj (Hacim) Hesabı

Kayapınar Harita Bürosu'da dev bir Kentsel Dönüşüm (Rezidans) temeli (otopark çukuru) kazmaya veya Ergani'de dev bir maden (dekapaj/pasa) sahası açmaya başladınız. Yüzlerce hafriyat kamyonuna "Göz kararı" hakediş ödemek şirketleri devasa (eksik/fazla) zararlara (ve taşeron kavgalarına) sürüklüyordu. Artık Diyarbakır Harita (SHKM) ofisi ilk kepçe (dozer) sahaya girmeden önce "Tabii Zemin (Hiç Dokunulmamış İlk Hali)" dron uçuşu yapar. Kazı (pasa) bittiğinde "Son Zemin" dron uçuşu yapılır. Bilgisayar bu iki 3D modeli üst üste çakıştırır ve aradan taşınan hafriyatın (malzemenin) miktarını Metreküp (m3) bazında "Kuruşu Kuruşuna" E-İmzalı Hakediş Raporuyla tespit eder. Kazı faturası sadece bu tartışılmaz bilimsel rapora göre ödenir.

4. Sıkça Sorulan Sorular (Diyarbakır Dron Haritalama ve Kübaj)

Soru: Diyarbakır OSB'de dev bir tekstil fabrika şantiyemiz var. Şirket patronunun aldığı bir (Hobi) dronu var, şantiyedeki mühendise haftada bir uçurtup havadan fotoğraf çektirip, bu görüntüleri (Autocad/Netcad) atıp şantiye hafriyat (Kübaj) hakediş haritası olarak kullanabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle kullanamazsınız (Taşerona yanlış ödemeyle milyonlarca lira zarar edersiniz)! Reklam (Hobi) dronlarının GPS algılayıcıları harita mühendisliği için üretilmemiştir ve "Metrelerce" (Kot) sapma payına sahiptir. Sahaya "Yer Kontrol Noktası (YKN)" atılmadan çekilmiş o fotoğraflar sadece "Sosyal Medya için Güzel Bir Videodur", içinde hiçbir yasal (gerçek Kot) mühendislik verisi barındırmaz. Diyarbakır Belediyeleri, DSİ, MAPEG ve Kurumsal firmalar sadece SHGM yetkili Harita (SHKM) Ofislerinin Georeferanslı (Lidarlı ve YKN'li) dron uçuş (Kübaj) raporlarını resmi hakediş belgesi olarak kabul eder.

Diyarbakır Bağlar Harita Bürosu, Kayapınar, Sur Harita Bürosu, Yenişehir Harita Bürosu, Bismil, Çermik Harita Bürosu, Çınar, Çüngüş Harita Bürosu, Dicle, Eğil Harita Bürosu, Ergani, Hani Harita Bürosu, Hazro Harita Bürosu, Kocaköy Harita Bürosu, Kulp, Lice Harita Bürosu ve Silvan ilçelerindeki; dev şantiye (OSB/Site) hafriyat (Kübaj) dron (3D) hesaplamaları, Dicle/Kulp (Dağlık) Lidar taramaları, Bismil (GAP/DSİ) kanal koridor modellemeleri, Ergani (Maden) hacim 3D haritalamaları ve Diyarbakır OSB çatı/GES analizleri için sitemizdeki uzman Diyarbakır Dron ve Harita Mühendislik (SHKM) ofisleriyle iletişime geçerek milyon dolarlık (şantiye/maden) projelerinizi milimetrik şeffaflıkla yönetecek dev (harita) partnerleri bulabilirsiniz.

8. Bismil ve Silvan Pamuk Tarlaları Drenaj/Eğim Analiz (Dron) Modelleri

Bismil ovasındaki devasa pamuk tarlalarında su göllenmelerini önlemek ve (Lazerli Tesviye/Greyder) işlemlerini otomatize etmek için dron fotogrametrisiyle 3D eğim (akıntı) modelleri çıkarılır. Tarlanın hangi noktasında suyun gölleneceği (ve pamuğu çürüteceği) önceden milimetrik tespit edilerek tarımsal (traktör) tesviye planı yapılır.