Bingöl Plankote & Halihazır Harita Çizimi Kapsamlı Rehberi

Doğu Anadolu Bölgesinin zorlu ve sarp coğrafyalarından biri olan Bingöl; Merkez Harita Bürosu (Çapakçur) ovasındaki yeni kentsel dönüşüm (deprem) konutlarından, Genç Harita Bürosu ve Solhan Harita Bürosu ilçelerindeki devasa (TKDK/IPARD) hayvancılık tesislerine kadar inşaat sektörünün hızla büyüdüğü bir alandır. Karlıova Harita Bürosu, Kiğı Harita Bürosu ve Yedisu Harita Bürosu gibi yüksek yamaçlarda (aşırı kar alan bölgelerde) ister bir köy evi inşa edin, ister devlet ihaleli yeni bir yol veya viyadük (köprü) yapın, mühendisliğin ilk şartı arazinin "Topoğrafyasını (Yükseklik Eğrisini)" haritalandırmaktır. Bingöl Belediyelerinden (veya İl Özel İdaresinden) "İnşaat Ruhsatı" veya "Hafriyat İzni" almak için mimari dosyanıza koymak zorunda olduğunuz o yasal zemin (3D Yükseklik) haritasına Plankote (Kotlu Kroki), o arsanın etrafındaki yolları ve komşu binaları gösteren daha büyük ölçekli haritaya ise Halihazır Harita denir. Türkiye Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) standartlarında hazırlanan bu evraklar olmadan, arsanıza tek bir tuğla bile koyamazsınız.

Özellikle Bingöl gibi kar yükünün (ve sel/heyelan riskinin) çok yüksek olduğu illerde Plankote; binanın "Su Basman (Sıfır Zemin) Kotunu" caddeye göre öyle bir ayarlamalıdır ki, kışın karlar eridiğinde (veya şiddetli sağanaklarda) o sular binanın temelini veya dükkanın içini basmasın.

1. Plankote Nedir ve Bingöl İnşaatlarında Neden Hayati Bir Roldür?

Plankote, TAKBİS (Tapu) belgenizde sadece 2 boyutlu düz bir alan olarak görünen arsanızın; fiziki arazideki çukurlarını, tepelerini, dik yamaçlarını (şevlerini) ve arazide bulunan ağaç/kaya gibi objelerini milimetrik olarak (Yükseklik - Z değeriyle) koda döküp 3 Boyutlu Eşyükselti (İzohips) eğrilerine çevrilmiş haritasıdır. Bingöl Merkez (Çapakçur), Genç veya Solhan belediyeleri; mimarınızın tasarladığı apartmanın (veya hayvan çiftliğinin) toprağa nasıl oturacağını, komşu binaların manzarasını (veya istinat duvarını) bozup bozmayacağını denetlemek için e-imzalı LİHKAB/SHKM Plankote Haritasını mimari projenin en altlık ve KESİN zorunlu evrakı olarak talep eder.

2. Halihazır Harita ve Bingöl (Şehir/İmar) Planlamasındaki Yeri

Plankote sadece müteahhitin aldığı tek bir (veya birkaç) parselin detaylı yüksekliğini verirken; Halihazır Harita bütün bir Bingöl mahallesini (Örneğin Merkez Uydukent civarı veya Solhan OSB alanını) bütünüyle kapsayan; sokakları, mevcut binaları, elektrik direklerini, vadileri ve dereleri gösteren 1/1000 veya 1/2000 ölçekli dev "Mevcut Durum" röntgenidir. Bingöl Belediyesinin (veya Çevre Şehircilik Müdürlüğünün) yeni açacağı bulvarlar, 18. Madde Kentsel Dönüşüm (Şuyulandırma) alanları, ancak Şehir Plancıları tarafından bu Halihazır Haritaların üzerine çizilebilir.

3. Bingöl Coğrafyasında Spesifik Plankote (Zemin) Çözümleri

Bingöl'ün (Fay hatları, dik yamaçlar ve hayvancılık alanları) karmaşık topoğrafyası, plankote operasyonlarını çok kritik mühendislik dallarına böler:

• Karlıova ve Merkez Kentsel Dönüşüm (Deprem Zeminleri): Bingöl 1. derece deprem kuşağıdır. Eski binalar yıkılıp yerine yeni rezidanslar yapılırken Plankote hayati önem taşır. Zemin etüt (Jeoloji) mühendisleri ve mimarlar binanın taşıyıcı (fore kazık / istinat) perdelerini tam olarak o haritanın yüksekliğine göre tasarlar. Hatalı plankote, binanın yola göre çukurda (sular altında) kalmasına veya depremde temelin kaymasına yol açar.
• Solhan ve Genç (Hayvancılık Çiftlikleri - Drenaj): TKDK destekli (IPARD) kurulan devasa büyükbaş hayvan (veya süt) tesisleri çok geniş (ve hafif eğimli) düzlüklere inşa edilir. Bu devasa çatı alanlarından akan yağmur sularının ve "Hayvan Atıklarının (Gübre Kanallarının)" tesisten uzaklaştırılması için harita mühendisi plankoteye "Binde 5'lik / %1'lik" milimetrik bir Drenaj Eğimi verir. Suyun fabrikayı (ve hayvan barınaklarını) basmaması tamamen bu haritanın doğruluğuna bağlıdır.
• Dağlık Yol, Baraj ve Viyadük Plankoteleri (Kiğı, Yedisu): Kiğı veya Yedisu gibi son derece sarp vadilerde Karayolları (veya DSİ) tarafından yapılacak köprü/viyadük projeleri öncesi "Şeritvari Plankoteler" alınır. Toprağın (Şevlerin) kayma açısı hesaplanarak otoyolun destek duvarları tasarlanır.

4. Plankote Haritası Sahada Nasıl Çizilir? (İş Akışı)

Bingöl Serbest Harita (LİHKAB/SHKM) bürolarının uyguladığı mühendislik (tescil) iş akışı şu resmi adımlardan oluşur:

1. Saha (RTK-GNSS) Topoğrafik Ölçümü: Harita topoğrafları Bingöl'deki arsanıza gider. TUSAGA-Aktif (Milli Uydu) ağına bağlanarak uydulardan cihazını ITRF (dünya) koordinatlarına kilitler. Arsanın her 2-3 metresinde bir X, Y (Konum) ve Z (Yükseklik/Kot) değerini lazerle okutur.
2. CAD / Büro (3D Modelleme): Şantiyeden ofise getirilen binlerce veri (nokta), özel yazılımlarda (Netcad/AutoCAD vb.) birleştirilerek arazinin 3 Boyutlu Eşyükselti (İzohips) Modeli ve Dijital Arazi (TIN) üçgenlemesi çizilir.
3. Onay ve Mimari Altlık: Hazırlanan bu (.DWG veya PDF) topoğrafya haritası, Harita Mühendisi tarafından E-İmzayla mühürlenir ve Bingöl Belediyesine (İmar birimine) iletilir. Mimarınız o binayı boşluğa değil, doğrudan o tepelik/çukurlu haritanın üstüne giydirerek (tasarlayarak) 3D projeyi bitirir.

5. Milyon Liralık Kazı (Hafriyat) Kavgaları: Kübaj (Hacim) Hesabı

Bingöl Merkezde (Dik bir tepede) kentsel dönüşüm veya Genç ilçesinde sanayi (depo) yapacaksanız, önce o tepenin kepçelerle (ekskavatör) ve kamyonlarla düzleştirilmesi (kazılması veya doldurulması) gerekir. Hafriyat (Kazı) firmasına kamyon başı "Göz Kararı" para ödemek, müteahhidi milyonlarca lira dolandırılma tehlikesiyle baş başa bırakır. Harita mühendisi; arsanın hiç kazılmamış İlk Plankotesi ile kazı bittikten sonra alınan Son (Taban) Plankotesini 3 boyutlu yazılımda birbirine çakıştırır. Aradan kaybolan toprağın (veya kayanın) hacmini Metreküp (m3) bazında "Kuruşu Kuruşuna (Hatasız)" hesaplar (Kübaj). Müteahhit taşıyıcıya parayı (hak edişi) sadece bu resmi Kübaj raporuna göre öder.

6. Yola Terk ve Plankote Çakışmaları (Önemli Hata)

Mimarınız binayı çizip Bingöl Belediyesine götürdü. Belediye memuru "Kardeşim, sen bu plankoteyi tapudaki ham arsana göre almışsın, ama bu arsanın yola (asfalta) 2 metre Terk (Kamulaştırma) alanı var. Binanı o terke (yola) göre geriye (kırmızı kota) çekeceksin" der. Eğer harita mühendisiniz plankote alırken aynı zamanda o arazinin "İmar Çapını" da (Yola terkleri) o projeye (DWG) işlemezse mimarınız yanlış/fazla yere bina oturtur ve o proje (aylarca) çöpe gider. LİHKAB ofisleri her plankoteyi İmar planıyla çakıştırarak (Akıllı Plankote) teslim eder.

7. Sıkça Sorulan Sorular (Bingöl Plankote)

Soru: Genç ilçesindeki köyümde, asfalta cepheli tarlama tek katlı bir betonarme ev yapacağım. Tarlam zaten yola (asfalta) göre dümdüz. Belediyeye "Plankoteye gerek yok, dümdüz yere ev yapıyorum, boşa para vermeyeyim" diyebilir miyim?
Cevap: Asla diyemezsiniz! Çıplak gözle (dümdüz) gördüğünüz o alan aslında yola (şarampole) doğru yavaşça akıyor (meyilli) olabilir. Dahası, Bingöl Belediyesinin (veya Karayollarının) o mevcut asfaltı, gelecekteki İmar "Kırmızı Kot (Resmi Yol)" seviyesi olmayabilir. Belediyenin o sokağa 1 metre dolgu yapma planı varsa, siz de mevcut (alçak) asfalta göre ev yaptıysanız, yarın yollar yükselince eviniz çukurda (bodrum katta) kalır; kışın ilk kar erimesinde sel baskınına uğrarsınız. Plankote, binanızın devletin "Resmi Kırmızı Kot (Sıfır)" noktasına milimetrik bağlanmasını sağlayan yasal kaskodur.

Bingöl Merkez, Genç, Solhan, Karlıova, Kiğı, Adaklı Harita Bürosu, Yayladere Harita Bürosu ve Yedisu ilçelerindeki kentsel dönüşüm (Deprem Kuşağı) bina plankoteleri, TKDK (hayvancılık) drenaj kotları, yol/viyadük (şeritvari) topoğrafyaları ve hafriyat (Kübaj/Hak ediş) hesaplarınız için; platformumuz üzerinden en uzman Bingöl Harita Mühendisleri (SHKM) ofislerine tek tıkla ulaşarak ruhsat (mimari altlık) projelerinizi %100 garantili başlatabilirsiniz.

8. Solhan Yem Fabrikaları (Silolar) ve Çökme (Oturma) Plankoteleri

Solhan ilçesindeki dev OSB'lerde, binlerce ton hububat ve yemin saklanacağı devasa çelik (Silo) depoları (fabrikalar) kurulur. Bu silolar dolduğunda (tonlarca ağırlık) o zayıf ova zemini üzerinde ciddi milimetrik (Çökmelere/Oturmalara) sebep olur. Siloları kuracak mühendislik firması (inşaata başlamadan), harita mühendisinden o ovanın (zayıf zeminli) DTM (Dijital Plankote Yüzeyini) ister. Silonun temeline atılacak devasa beton radyenin (Kırmızı Kot yüksekliği); zaman içinde yaşanacak 5-10 santimlik o (zemin oturma / çökme) payları önceden (Lazerle) hesaplanarak plankoteye (Drenaj açısıyla) işlenir. Aksi halde tonlarca yük altındaki silo yana (eğik kule gibi) devrilir.